---
title: "Rate Limit ve Quota Exhaustion Playbook"
description: "Supplier API rate-limit ve quota tükenmesi olaylarını token budget, backoff, queue, caching ve traffic shaping ile yönetin."
slug: "rate-limit-quota-playbook"
translationKey: "playbook-rate-limit-quota"
locale: "tr"
type: "playbook"
category: "operations"
tags: ["api","rate-limit","quota","retry","resilience"]
publishedAt: "2026-09-26"
updatedAt: "2026-09-26"
reviewedAt: "2026-09-26"
---

Rate-limit incident'ında hedef daha agresif retry yapmak değil, **kalan quota'yı en değerli trafik için kontrollü kullanmak ve gereksiz request üretimini durdurmaktır**.

## Trigger / belirti

HTTP 429/limit error artışı, quota remaining değerinin hızla düşmesi, scheduled jobs'ın user traffic ile yarışması veya provider'ın throttling latency uygulaması.

## Gerekli girdiler

- limit window ve reset zamanı,
- global mı credential/account bazlı mı,
- endpoint bazlı maliyet,
- remaining quota,
- current RPS,
- retry-after header,
- background vs interactive traffic dağılımı.

## Adımlar

1. Provider limit contract'ını doğrulayın.
2. 429 response içindeki retry-after/reset bilgisini kullanın.
3. Otomatik retry'ları sınırlandırın.
4. Background crawl/refresh job'larını yavaşlatın veya durdurun.
5. Interactive booking-intent request'lere priority verin.
6. Cache hit oranını artırın; duplicate request coalescing uygulayın.
7. Token-bucket/leaky-bucket ile local traffic shaping yapın.
8. Birden fazla credential varsa contract izin vermiyorsa limit bypass için shard etmeyin.

## Karar ağacı

**Limit beklenen trafik altında mı?** Capacity/quota planını güncelleyin.

**Ani spike mı?** Duplicate, loop veya bot trafiğini bulun.

**Background job mu tüketiyor?** Schedule ve batch size'ı değiştirin.

**Provider yanlış limit uyguluyor olabilir mi?** Request IDs ve usage counters ile escalate edin.

## Stop condition

429 oranı baseline'a döner, remaining quota güvenli seviyede kalır ve backlog kontrollü şekilde erir.

## Metrikler

429 rate, quota burn rate, cache hit, request coalescing ratio, queued work age ve successful requests per quota unit.

## Önleme

Quota budget dashboard'u oluşturun. User traffic ile scheduled/background işlere ayrı bütçe ve priority tanımlayın.