---
title: "Travel Booking Saga ve Compensation Patterns"
description: "Travel booking, payment, cancellation ve refund akışlarında rollback yerine Saga ve compensation desenlerini tasarlayın."
slug: "travel-booking-saga-compensation-patterns"
translationKey: "architecture-travel-booking-saga-compensation-patterns"
locale: "tr"
type: "guide"
category: "architecture"
tags: ["saga","compensation","booking","payment","distributed-systems"]
publishedAt: "2026-09-27"
updatedAt: "2026-09-27"
reviewedAt: "2026-09-27"
technicalVerifiedAt: "2026-09-27"
codeExampleStatus: "illustrative"
---

Travel booking distributed transaction'ı rollback edilemez. Supplier booking, payment capture, ticketing veya refund farklı sistemlerde gerçekleştiği için başarısızlık sonrası **compensating action** gerekir.

## Saga flow

```mermaid
%% title: Travel booking Saga
%% description: Payment ve booking adımları başarısız olduğunda forward recovery veya compensation uygulanır.
flowchart TD
  A[Authorize Payment] --> B[Create Booking]
  B -->|failed| C[Void Authorization]
  B -->|confirmed| D[Capture Payment]
  D -->|captured| E[Complete]
  D -->|failed| F[Payment Recovery]
  F -->|recoverable| D
  F -->|not recoverable| G[Cancel Booking]
  G --> H[Void / Refund]
```

## Compensation rollback değildir

Booking cancel:
- fee doğurabilir,
- inventory'i aynı koşulla geri vermeyebilir,
- supplier'da async tamamlanabilir.

Refund:
- settlement sonrası gecikebilir,
- FX farkı yaratabilir,
- payment fee'lerini geri döndürmeyebilir.

Bu yüzden compensation outcome ayrıca izlenmelidir.

## Orchestration vs choreography

### Orchestration

Central Saga orchestrator hangi step'in sırada olduğunu bilir.

Avantaj:
- debugging kolay,
- explicit state,
- ops görünürlüğü yüksek.

Risk:
- orchestrator karmaşıklaşır.

### Choreography

Servisler event'lerle birbirini tetikler.

Avantaj:
- loose coupling.

Risk:
- global flow'u anlamak zor,
- duplicate/out-of-order event etkisi büyür.

Travel booking için kritik financial workflow'larda explicit orchestration çoğu zaman daha okunabilirdir.

## Saga step modeli

Her step:
- operation,
- status,
- forward action,
- compensation action,
- idempotency key,
- attempt count,
- last evidence,
- next retry time
saklamalıdır.

## Forward recovery mi compensation mı?

Capture fail olduysa hemen booking cancel etmek yerine:
1. capture retry güvenli mi?
2. alternate payment path var mı?
3. traveler liability korunuyor mu?
4. cancellation fee var mı?
5. ops müdahalesi daha güvenli mi?

kararı verilmelidir.

## Compensation matrix

| Forward step | Failure | Compensation |
|---|---|---|
| authorize | booking failed | void |
| capture | booking later cancelled | refund/void |
| booking confirmed | payment unrecoverable | cancel booking |
| ticket issued | servicing failed | provider-specific servicing |
| cancellation confirmed | refund failed | refund reconciliation |

## UNKNOWN compensation

Original outcome UNKNOWN iken compensation da blind yapılmamalıdır. Örneğin booking UNKNOWN iken "cancel" göndermek, booking yaratılmadıysa anlamsız; yaratıldıysa doğru olabilir. Önce authoritative evidence toplanmalıdır.

## Failure modes

- compensation'ın duplicate çalışması,
- compensation'ın kendisinin UNKNOWN olması,
- cancel fee'nin hesaba katılmaması,
- forward recovery mümkünken erken rollback,
- choreography event loop,
- partial compensation sonrası local state'in COMPLETED görünmesi.

## Observability

- saga completion rate,
- compensation rate,
- compensation success/failure,
- forward recovery rate,
- manual intervention rate,
- time in RECOVERY_REQUIRED,
- compensation financial loss/cost.

## Production checklist

- explicit Saga state,
- idempotent forward/compensation actions,
- compensation policy per provider,
- UNKNOWN-safe recovery,
- financial impact visibility,
- manual escalation,
- audit trail,
- replay-safe event handling.