Provider Health Scoring Model

Provider health score, “bu supplier iyi mi?” sorusuna tek sayı vermek için değil, routing, fallback ve operasyon kararlarını tutarlı sinyallerle desteklemek için kullanılmalıdır.

Production senaryosu

Bir provider hızlı ama price mismatch oranı yüksek; diğeri yavaş ama çok güvenilir; üçüncüsü belirli markette sık timeout oluyor. Tek latency metriği yeterli değildir.

Score boyutları

Örnek:

Tek score nasıl hesaplanır?

Her metriği normalize edin ve ağırlıkları use case'e göre belirleyin.

Health =
  0.25 Reliability
+ 0.20 Latency
+ 0.20 PriceAccuracy
+ 0.15 Freshness
+ 0.10 Coverage
+ 0.10 HandoffQuality

Bu sadece örnektir; ağırlıklar business contract değildir.

Global score hatası

Provider performansı market, endpoint ve saat bazında değişebilir. Tek global score yerine:

• provider × market,
• provider × endpoint,
• provider × vertical

gibi segmentler gerekebilir.

Hysteresis

Bir dakikalık spike yüzünden provider'ı kapatmayın. Score düşüş/iyileşme için farklı threshold ve minimum observation window kullanın.

Routing'de kullanım

Health score:

• eligibility,
• traffic weight,
• fallback order,
• circuit-breaker input

olarak kullanılabilir.

Ama ranking'de commercial bias'a dönüşmemelidir. Traveler-facing ranking kuralı ayrı ve açıklanabilir olmalıdır.

Failure modes

• düşük sample ile score oynaklığı,
• bir metriğin tüm score'u domine etmesi,
• recovery'nin çok yavaş olması,
• commercial KPI'ın technical health'e karışması,
• provider'ın yeni markette haksız cezalandırılması.

Observability

Score'un yalnız sonucunu değil component breakdown'ını gösterin. Operator “62” yerine neden 62 olduğunu görmelidir.

Alternatifler

Az provider varsa basit red/amber/green health state yeterli olabilir. Weighted score daha çok routing seçeneği ve heterojen kalite olduğunda anlamlıdır.

Production checklist

• metric normalization
• minimum sample
• rolling window
• hysteresis
• segmented score
• component visibility
• manual override audit
• routing/ranking separation